Idealen Algemeen Uitbreidingsplan Amsterdam komen tot leven

In gebouw De Bazel te Amsterdam is vanaf 17 maart de tentoonstelling Een Betere Stad. Amsterdam en het Algemeen Uitbreidingsplan, 1935, 1958, 2006, 2017 te zien.

De expositie gaat over de bevlogen zoektocht naar een betere toekomst voor de hele samenleving, die resulteerde in het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP). Ook wordt een lijn getrokken naar de zoektocht naar nieuwe woonruimte, die nu in de hoofdstad plaatsvindt. Een actueel onderwerp dus ook.

De tentoonstelling is een initiatief van Monumenten en Archeologie (gemeente Amsterdam) en de Van Eesteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting (EFL). Tegelijkertijd verschijnt – eveneens op initiatief van Monumenten en Archeologie en de EFL Stichting – een lijvig boek over de uitvoering van het AUP: De nieuwe grachtengordel (uitgeverij THOTH). De expositie is tot en met 16 juli 2017 te bekijken en te beluisteren.

Een Betere Stad

De tentoonstelling, bedoeld voor een breed publiek, toont belangrijke momenten in de ontwikkeling van het Algemeen Uitbreidingsplan. Dat AUP werd ontwikkeld in de jaren dertig van de 20e eeuw, toen Amsterdam nodig moest uitbreiden. Zo werd de hoofdstad na WOII in omvang verdubbeld en ontstonden de westelijke tuinsteden, maar ook gebieden als Buitenveldert, gedeeltes van de Watergraafsmeer en Noord. Het AUP en zijn belangrijkste ontwerpers Cornelis van Eesteren en Jakoba Mulder (foto) zijn dan ook van onschatbare waarde geweest voor de (stedenbouwkundige) ontwikkeling van Amsterdam.

Stijlkamers

De expositie is opgebouwd uit vier stijlkamers die corresponderen met de jaren 1935 (het ontwerp is zojuist in Amsterdam tentoongesteld en heeft al internationale faam verworven), 1958 (de uitvoering van het AUP beleeft haar hoogtepunt onder leiding van Jakoba Mulder als nieuw hoofd van de afdeling Stadsontwikkeling), 2006 (de herstructurering van onder meer de westelijke tuinsteden komt onder druk te staan) en 2017 (hoe is het om anno nu in de buurten van het AUP te wonen en te werken). De kamers tonen de gedrevenheid, passie en daadkracht achter het creëren van een betere stad met nieuwe bouwvormen en voldoende licht en groen voor de arbeidersklasse, maar ook de tegenkrachten en de weerbaarheid van bijvoorbeeld bewoners in behoud van het naoorlogse erfgoed. De bezoeker maakt een reis door de tijd en ervaart door de inrichting van de kamers, beeld en geluid de waarde van het AUP toen en nu. Die tijdreis krijgt mede vorm via een hoorspel in verschillende bedrijven, waarin het publiek wordt meegevoerd in discussies en gesprekken uit de betreffende periode. Het overige materiaal bestaat uit originele tekeningen, foto’s, filmbeelden en interactieve media. Het effect is dat de dynamiek van de planvorming en uitvoering echt gaat leven.

Randprogramma

In samenwerking met het Van Eesterenmuseum wordt een randprogramma met wandel-, fiets- , vaar- en bustochten in de verschillende buurten van het AUP aangeboden. Ook lezingen en debatten zullen aandacht besteden aan het AUP en de tentoonstelling. Het actuele programma is te vinden op www.amsterdam.nl/eenbeterestad

Locatie

De tentoonstelling is vanaf 17 maart tot en met 16 juli 2017 te bezichtigen in gebouw De Bazel, Vijzelstraat 32, 1017 HL Amsterdam, geopend van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur, op zaterdag en zondag van 12.00 uur tot 17.00 uur.

De expositie, financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van de Van Eesteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting en Bouwfonds Cultuurfonds, is samengesteld door Linda Vlassenrood.

In de apriluitgave 2017 van nationaal magazine MONUMENTAAL (verkrijgbaar vanaf 14/4) verschijnt over expositie en AUP een uitvoerige reportage.

Foto: Jakoba Mulder en Cornelis van Eesteren bij de afdeling Stadsontwikkeling, oktober 1956 (foto Stadsarchief Amsterdam).