3D-model 17e-eeuws handelsschip is ultieme bouwsleutel

Omdat er geen bouwtekeningen beschikbaar zijn van schepen uit de zeventiende eeuw, kan het voor onderzoekers lastig zijn wrakdelen te identificeren. De gedigitaliseerde en onlangs voor een groter publiek bereikbaar gemaakte tool van een Pinas brengt daar verandering in.

Een Pinas is een groot bewapend handelsschip dat destijds in Nederland werd gebruikt. Het type wordt gezien als dé bouwsleutel tot bijna alle scheepstypen die er toentertijd hebben gevaren. De online omgeving toont alle onderdelen van het schip afzonderlijk in 3D.

Boekenwijsheid

Nicolaes Witsen (1641-1717) beschreef in 1671 de techniek van de Nederlandse scheepsbouwwijze in zijn boek Aeloude en Hedendaegse Scheepsbouw en Bestier. Hij gebruikte voor zijn verhaal een voorbeeldschip van gemiddelde grootte, met kenmerken die recht deden aan handels- en oorlogsschepen: een ‘Pinas van 134 voeten’.

Het is een dik en moeilijk te doorgronden boek dat slechts weinigen helemaal hebben gelezen. Ab Hoving, voormalig hoofdrestaurator scheepsmodellen van het Rijksmuseum, bouwde in de jaren tachtig van de vorige eeuw een model van Witsens voorbeeldschip. Dat resulteerde in meer kennis van de zeventiende-eeuwse Hollandse bouwmethode. In 1994 bracht hij daarom een nieuw boek uit, Nicolaes Witsens Scheeps-Bouw-Konst Open Gestelt, met daarin ‘vertaalde’ gegevens van Witsen.

Online 3D-model

Samen met zijn vriend René Hendrickx ontwikkelde Hoving in 2016 een digitaal 3D-model van een Pinas. Hierin werd ieder onderdeel van het schip virtueel vormgegeven op basis van Witsens teksten en maten.

Hoving en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) hebben vervolgens met archeologisch presentatiebureau Tijdlab dit gedetailleerde 3D-model online toegankelijk gemaakt. Het programma dat zowel online bekeken kan worden als lokaal op de eigen PC, bevat een virtuele rondleiding in de Pinas, een encyclopedie van alle verschillende onderdelen van het schip en een opeenvolging van bouwfasen die het inzichtelijk maakt hoe een schip in de zeventiende eeuw werd opgebouwd. Hierdoor kan een grote groep onderzoekers in de maritieme archeologie en geschiedenis van deze kennis gebruikmaken.

 

1 thought on “3D-model 17e-eeuws handelsschip is ultieme bouwsleutel

  1. Mooi werk van Ab Hoving c.s. Ook nuttig voor rondleidingen die ik geef op de Batavia in Lelystad.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.