Hervormde Kerk Midwolda naar Oude Groninger Kerken

midwolda

Op vrijdag 28 november wordt de Hervormde kerk en het bijbehorend kerkhof te Midwolda officieel overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK). Het godshuis was tot dan eigendom van de Nederlands Hervormde Gemeente van Midwolda. Met de overdracht heeft de SOGK 77 kerken, twee synagogen, 48 kerkhoven/begraafplaatsen en zeven (vrijstaande) torens in haar bezit.

De huidige brede rechthoekige zaalkerk van Midwolda werd in 1738 gebouwd en vervangt een imposante romaanse kerk met vier torens. In 17e-eeuwse bronnen wordt uitdrukkelijk over de ‘4 toorende kerke’ gesproken. Volgens overlevering was dit het grootste kerkgebouw in de provincie Groningen. Het godshuis had een lengte van ongeveer 60 meter; kerken van vergelijkbare lengte zijn alleen in stedelijke centra gevonden, wat aangeeft dat het gebouw van groot belang voor de omgeving is geweest. De toenmalige bewoner van de Ennemaborg, Johan Hora, was een belangrijke financier van de nieuwe kerk, getuige ook de gevelsteen. Als een herinnering aan de vier torens van de oude kerk, staan er vier pinakels op het brede zadeldak van het huidige godshuis.

Eenheid

Het hele interieur van het bouwwerk stamt uit de 18e eeuw en vormt een eenheid: eikenhouten kerkbanken, een met houtsnijwerk versierde preekstoel, en twee herenbanken met het wapen van Hora Siccama en het grote Hinsz-orgel.

De toren van de huidige kerk, eigendom van de gemeente Oldambt, heeft een bijzondere, achtkantige, houten bovenbouw, en is twee decennia eerder gebouwd dan de kerk zelf. De bovenbouw van de toren is in 2013 gereconstrueerd en opnieuw op de toren geplaatst. In de kerktoren hangt een grote luidklok die in 1807 gegoten is door klokkengieter Andries Heeres van Bergen uit Midwolda. De ophanging van de grote luidklok is 2 jaar geleden gereconstrueerd door Laudy uit Beerta.

Orgel

Het Hinsz-orgel is met 33 stemmen het grootste historische dorpsorgel van Noord-Nederland. Het is in 1772 gebouwd door orgelmaker Albertus Anthoni Hinsz en is een hoogtepunt in de traditie van de Noord-Duitse/Groningse orgelbouw.

Het instrument is rijk versierd met Lodewijk XV-houtsnijwerk. De kassen zijn gemaakt door L. Bekenkamp, het snijwerk door A. Smit en de beelden door B. Kreemer. Het instrument is in 1972 gerestaureerd door Fa. Flentrop. Vanwege het originele karakter van het orgel werd besloten de toen bestaande situatie van het instrument te handhaven. In de jaren ‘90 van de 20e eeuw verrichte orgelmakerij Van der Putten en B. Veger werkzaamheden waarmee het orgel de klank van Hinsz terugkreeg

Huur

De Nederlands Hervormde gemeente van Midwolda huurt de kerk na de overdracht terug van de SOGK en blijft het godshuis gebruiken voor kerkdiensten. Ieder jaar wordt er de kerstnachtdienst gehouden, wordt de kerk opengesteld op Open Monumentendag en is er de 4 mei herdenking. De Stichting Hintsorgel Midwolda organiseert concerten en organisten en liefhebbers komen speciaal naar Midwolda om het orgel te bespelen of te beluisteren.