MONUMENTAAL 15 jaar jong

MONUMENTAAL bestaat 15 jaar, een mijlpaal waar we in het vervolg van 2021 met gepaste trots bij stilstaan. Natuurlijk valt het derde lustrum in het niet bij de doorgaans rijke en lange historie van het erfgoed waar dit magazine ruimhartig in woord en beeld over bericht.

Ook het patina van MONUMENTAAL wordt met het klimmen van de jaren mooier, al vragen onderhoud en vernieuwing van inhoud en vorm steevast onze aandacht.

Stilstand is achteruitgang. Permanent streven onze redacteuren, fotografen en designers naar verbetering, zoals de talrijke trouwe abonnees en adverteerders in de loop van de tijd hebben kunnen ervaren. Erfgoed zit in onze genen.

Wachters op woeste kusten

De coverstory van MONUMENTAAL nr. 4 – 2021, die vanaf vrijdag 6 augustus verkrijgbaar is, vertelt alles over vuurtorens. Nederland telt er om en nabij honderd. Circa zestig zijn nog werkzaam.

Regelmatig vormen vuurtorens het decor voor romans en films. Vanwege hun afgelegen ligging aan kusten staan de beeldbepalende bakens bij uitstek symbool voor spanning en mysterie.

Meer dan een Ode aan het Landschap

2021 is het jaar van Ode aan het Landschap. Vanwege corona zijn tal van activiteiten geschrapt. Zelf op ontdekkingstocht gaan in de mooie landschappen lukt gelukkig wel. Speciaal voor het themajaar is een opmerkelijke app ontwikkeld die het liefhebbers gemakkelijk maakt.

Boerderij in Belgische pauperkolonie glorieert weer

De Koloniën van Weldadigheid zijn door UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst. Nederland kandideerde de koloniën samen met België. In Nederland gaat het om Veenhuizen, Frederiksoord en Wilhelminaoord (Drenthe), in Vlaanderen om de Wortel-Kolonie.

Vanaf 1818 stichtte de Maatschappij van Weldadigheid zeven kolonies in onontgonnen gebieden in het toenmalige Nederlandse Koninkrijk. Doel was de armen in de steden betere vooruitzichten te geven door ze werk op het platteland aan te bieden en zelfvoorzienend te maken.

Niet op de Werelderfgoedlijst beland, maar in België wel degelijk behorend tot de Koloniën van Weldadigheid is Merksplas, in het noorden van Antwerpen. Het gebied ter plekke is onderworpen aan intensieve herbestemmings- en herwaarderingsplannen. Kers op de taart is de gerestaureerde Grote Boerderij. Vroeger landbouwbedrijf, nu een toeristische hotspot die het bezoeken waard is.

Industriële kathedraal in Delft

De gedreven sociaal ondernemer Jacques van Marken wekte rond 1900 – samen met zijn vrouw Agneta – het ingedommelde Delft weer tot leven. Zijn drie grote fabrieken (Gist, Calvé en Lijm) met rokende schoorstenen en imposante bedrijfsgebouwen domineerden het stadsbeeld. Het Grote Kantoor (1907) heeft inmiddels een nieuwe functie.

Kleuren maken het monument

Naast de vorm en het gebruikte materiaal ontleent een monument zijn karakteristieke uitstraling aan het kleurgebruik. Materiaalkleuren en de kleuren van de geschilderde onderdelen hebben vaak onderlinge samenhang en weerspiegelen de historie. Naarmate een gebouw ouder wordt, veranderen de kleuren.

Kleurhistorisch onderzoek kan de geschiedenis van een gebouw in al zijn schakeringen tevoorschijn halen. De nieuwe MONUMENTAAL bericht uitvoerig over twee tot de verbeelding sprekende projecten waar onlangs dergelijk onderzoek is uitgevoerd: het voormalige sanatorium De Hooge Riet in Ermelo en Paleis Soestdijk te Baarn.

Reuzenarbeid

Omstreeks 1850 stond Nederland voor een dilemma. Laten we de grond wegspoelen door zee en rivieren? Laten we het land verder in verval raken, de steden aan hun lot over, de economie in het slop, de armoedige omstandigheden intact? Blijft het bij hier en daar een spoorlijntje, te krappe sluizen en onbevaarbare kanalen?

‘Nee’ was het antwoord. Alles ging in rap tempo op de schop. Het veranderende land werd vastgelegd met de jongste techniek die toentertijd voorhanden was: de fotografie. Een mooie nieuwe publicatie brengt het proces in beeld.

Opknapbeurt Oldengaerde nadert voltooiing

Ooit behoorde Oldengaerde tot de achttien oorspronkelijke havezaten in de provincie Drenthe. Sinds 2013 is Het Drentse Landschap eigenaar van het bijzondere landgoed in Dwingeloo.

De stichting zet zich met succes in het waardevolle ensemble voor de toekomst te behouden. Naast Oldengaerde draagt zij zorg voor meer dan 300 historische gebouwen en groene monumenten.

Het visitekaartje van Cornelis Hendrik Peters

In 1876 had de Groningse architect Cornelis Hendrik Peters (1847-1932) de eer het ministerie van Justitie te ontwerpen. Het gebouw, in neo-Hollandse Renaissancestijl, ligt aan de westzijde van het Plein in Den Haag en heeft lange tijd dienst gedaan als Departement van Justitie.

In oktober 1991 betrok de Tweede Kamer na renovatie het voormalige ministerie. Het gebouw, sinds 1978 rijksmonument, wordt ook meegenomen in de sobere renovatie van het Binnenhof die in het najaar begint. De bibliotheek, inmiddels Handelingenkamer genoemd, dateert uit de laatste fase van de bouw in 1883. MONUMENTAAL nam er een kijkje.

Eerde paradijs in Overijssel

Bij Ommen in Overijssel ligt Eerde, een landgoed van Europese allure. Wie het goed, eigendom van Natuurmonumenten, bezoekt, gaat terug in de tijd. Liefhebbers ervaren de grandeur van een statig kasteel en dito parkbos met symmetrische lanen en zichtlijnen.

Het omliggende Eerder Achterbroek behoort tot de best bewaarde kampenlandschappen van Europa. Natuurmonumenten bracht het landgoed terug in oude glorie. In het herstelprogramma is de afgelopen jaren hard gewerkt aan ruim vijftig verschillende projecten.

EN VERDER

Tot slot in MONUMENTAAL nr. 4 – 2021 – naast de vaste rubrieken Actueel, Beeldspraak, Boeken en Etalage – o.m. een boeiend artikel over leven en werk van Granpré Molière, de bijna vergeten architect en stedenbouwer die de volkshuisvesting in Nederland een gezicht gaf. Titel: Denken in mogelijkheden.

MONUMENTAAL nr. 4 – 2021 is vanaf vrijdag 6 augustus verkrijgbaar.

1 thought on “MONUMENTAAL 15 jaar jong

  1. Geweldig om de vuurtoren van Texel op de voorkant van uw jubileum bericht te zien pronken. Maar bij dit monument moet ook de beschermende Eijerlandsedam, bedacht door dr. Henk Schoorl, vernoemd worden.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.