Het vrijwilligersteam van de werkgroep Mijnverleden Staatsmijn Maurits van Heemkunde Vereniging Geleen is uitgeroepen tot winnaar van de Erfgoedvrijwilligersprijs 2024. Minister Eppo Bruins (OCW) overhandigde de prijs, een cheque van 10.000 euro, op vrijdag 13 december tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Koninklijke Schouwburg te Den Haag.
De Staatsmijn Maurits, ooit Europa’s grootste steenkolenmijn, sloot in 1967. Om dit mijnverleden levend te houden, begon de werkgroep in 2022 binnen de Heemkundevereniging Geleen activiteiten als rondleidingen, theatervoorstellingen, tentoonstellingen en gastcolleges om de mijnhistorie onder de aandacht te brengen.
Permanente muurschilderingen en raamdecoraties herinneren in het straatbeeld aan het mijnverleden. Met een jaarlijkse reünie, de zogenoemde Barbaraherdenking en een expositie bereidt de werkgroep zich voor op 2025, het herdenkingsjaar van de Limburgse mijnsluitingen. Dankzij de inzet van vrijwilligers, aldus de jury, blijft de geschiedenis van de Staatsmijn Maurits verbonden met de lokale gemeenschap. “De toewijding van de werkgroep heeft niet alleen het erfgoed verrijkt, maar ook een inspirerend voorbeeld gesteld voor anderen”.
Enthousiast
“Wij hebben geprobeerd het mijnverleden – dat bijna niet meer zichtbaar is – zichtbaar te maken”, reageerde Peter Henssen van de werkgroep Mijnverleden Staatsmijn Maurits enthousiast. “Daar hebben we jeugd en ouderen bij betrokken. Want er is een complete generatie die geen idee heeft wat de mijnwerkers hebben meegemaakt. Veel mensen leren nu, door ons werk, dat de arbeid van de mijnwerkers warmte opleverde waardoor je kon overleven. Naar de toekomst hoop ik dat dit verhaal een geweldige plek krijgt”.
Bewondering
Minister Bruins sprak zijn bewondering uit: “Vrijwilligers zijn onmisbaar voor ons erfgoed. Zij bewaken het, koesteren het, houden het levend en geven het door. Zij delen de belangrijke verhalen die monumenten, ambachten en tradities met zich meedragen. Dat is enorm belangrijk werk. Zonder vrijwilligers die over het erfgoed waken kunnen we niet”.
De vrijwilligersteams van de Olie- en Korenmolen Woldzigt en de Historische Vereniging Wijhe, die eveneens tot de finale waren doorgedrongen, werden verrast met de gedeelde tweede plek en gingen beide met 5.000 euro naar huis. De helft van het prijzengeld is door de teams vrij te besteden, bijvoorbeeld aan teamactiviteiten, terwijl de andere helft wordt ingezet om kennisoverdracht binnen het vrijwilligerswerk te bevorderen
Stimuleringsprijs
De Erfgoedvrijwilligersprijs, ingesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, onderstreept het onmisbare werk van vrijwilligers in de erfgoedsector.
In totaal waren er 76 inzendingen, afkomstig uit alle Nederlandse provincies (met uitzondering van Groningen) en Caribisch Nederland. Daaruit werden 12 finalisten geselecteerd – één per provincie en één voor Caribisch Nederland. Publiek kon de hele maand november zijn stem uitbrengen. Het publieksoordeel telde voor 50 procent mee in de eindbeslissing, de andere helft werd bepaald door een deskundige jury onder leiding van Ingrid van Engelshoven, voormalig minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Organisatie
De uitreiking van de Erfgoedvrijwilligersprijs 2024 was in handen van Nederland Monumentenland in samenwerking met de stichting OPEN (Overleg Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland).
Nederland Monumentenland verbindt monumenten met het dagelijks leven van alle Nederlanders, door het houden van ontmoetingen tussen monumenten en mensen. Hierdoor worden de monumenten volop beleefd, opnieuw gewaardeerd en gekoesterd. De stichting OPEN is het gezamenlijke platform van samenwerkende erfgoedhuizen in Nederland.
De Erfgoedvrijwilligersprijs is een initiatief van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met de prijs wil het ministerie alle vrijwilligers in de sector bedanken ‘voor al hun goede, nuttige en mooie werk’.
Foto: Uitreiking Erfgoedvrijwilligersprijs 2024 (foto Jurgen Huiskes).